Geçici Teminat Mektubunda Süre ve Tutar Kuralları

Geçici Teminat Tutarının Hesaplanması ve Asgari Oran

Kamu ihalelerinde geçici teminat tutarı, teklif bedelinin en az yüzde 3'ü oranında hesaplanır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 33 üncü maddesi bu oranı asgari sınır olarak belirler. İstekliler bu yasal tabanın altında bir teminat sunamaz.

İstekli, teklif mektubundaki toplam teklif bedelini esas alır. Bu bedelin en az yüzde 3'ü kadar teminat tutarı belirler. Teminat tutarı bu asgari sınıra eşit olabilir. İstekli dilerse bu oranın üzerinde bir tutar da belirleyebilir. Kanun teminat tutarı için bir üst sınır koymaz. Ancak belirlenen tutar kanuni sınırın altında kalamaz. İsteklilerin teklif hazırlarken yaptığı basit bir aritmetik hata dahi teklifin elenmesine yol açar.

Teklif mektubu ile geçici teminat birbirini doğrudan tamamlar. 4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi gereğince teklif mektubu ve geçici teminat aynı zarfa konur. İstekli, ihale dokümanını bütünüyle kabul ettiğini teklif mektubunda belirtir. Teklif edilen bedel rakam ve yazı ile açıkça yazılır. Bu iki ifadenin birbirine tam uygun olması şarttır. Belge üzerinde kazıntı, silinti veya düzeltme yapılamaz. Teklif mektubu yetkili kişilerce imzalanır. Geçici teminat tutarı, teklif mektubundaki bu nihai bedel üzerinden denetlenir. 4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi uyarınca teklifler, zeyilname düzenlenmesi hariç, idareye sunulduktan sonra değiştirilemez ve geri alınamaz.

Teklifin geçerlilik süresi de teminat kadar bağlayıcıdır. 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesine göre bu süre ihale dokümanında belirtilir. İdare ihtiyaç duyarsa sürenin uzatılmasını isteyebilir. Bu uzatma, dokümanda öngörülen teklif süresinden fazla olamaz. Süre uzatımı teklif koşulları korunarak ve isteklinin onayıyla uygulanır. Teminat mektubunun süresi de teklif süresini eksiksiz kapsamalıdır. Yetersiz süre veya eksik tutar içeren teminatlar teklifi geçersiz kılar.

Danışmanlık hizmetlerinde ise farklı bir kural geçerlidir. 4734 sayılı Kanunun 33 üncü maddesine göre bu ihalelerde geçici teminat alınması zorunlu değildir. İdarenin bu yöndeki tercihini ihale dokümanında belirtmesi şarttır. İdare dokümanda açıkça hüküm kurarsa isteklilerden teminat istenmez. Dokümanda bu yönde bir muafiyet yoksa genel kural işler. İstekliler teklif bedelinin en az yüzde 3'ü oranında geçici teminat sunar.

İstekliler teminat hesaplarken asgari oranın biraz üzerinde kalabilir. Yüzde 3 hesabı yapılırken kuruş basamaklarının yuvarlanması risk doğurur. Küçük bir eksiklik dahi teminatı yasal oranın altına düşürür. 4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine göre teklifler ihale saatine kadar idareye teslim edilir. Süresi içinde teslim edilen teklifte geçici teminat noksan çıkarsa bu eksiklik sonradan tamamlanamaz. İdare, eksik tutarlı teklifleri doğrudan değerlendirme dışı bırakır.

Dayanak: Mevzuat — 4734, 4735, uygulama yönetmelikleri, KİK Genel Tebliği

Geçici Teminat Mektubu Süresinin Hesaplanması

Geçici teminat mektuplarında bulunması gereken asgari süre kanunla çizilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 35 inci maddesi bu süreyi düzenler. Maddeye göre geçici teminat mektuplarında süre belirtilmesi zorunludur. Belirtilen bu süre, Kanunun 32 nci maddesine göre belirlenen teklif geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla olmak zorundadır. İstekliler teklif hazırlarken idari şartnamedeki süreyi esas alır. Teminat mektubunun geçerlilik tarihi belirlenirken bu süreye en az otuz gün eklenir.

İdareler teklif geçerlilik süresini idari şartnamede gün sayısı olarak belirtir. İstekli, bankadan teminat mektubu alırken bu hesabı eksiksiz yapmalıdır. Mektuptaki sürenin idari şartnameden bir gün bile kısa olması teklifi geçersiz kılar. 4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin son fıkrası bu durumu açıkça hükme bağlar. Madde metnine göre mevzuata aykırı düzenlenen teminat mektupları idarelerce kabul edilmez.

Teklif Geçerlilik Süresinin Uzatılması Halinde Teminat Süresi

İhale süreci her zaman planlanan takvim içinde sonuçlanmaz. İncelemeler uzayabilir veya şikâyet süreçleri devreye girebilir. Bu tür hallerde idare, teklif süresi dolmadan isteklilerden sürenin uzatılmasını talep eder. İsteklinin bu talebi kabul etmesi halinde teminat mektubunun süresi de değişir.

4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesi gereğince, teklif geçerlilik süresi uzatıldığında teminat mektubunun süresi de aynı süreyle uzatılır. İstekli, teklifini uzattığı gün sayısı kadar bankasından ek teminat mektubu alır. Bu mektubu süresi içinde idareye teslim eder. Süre uzatımını kabul etmeyen istekli ise geçici teminatını geri alarak ihaleden çekilebilir. Kanun, bu kural ile teklif ve teminat arasındaki bağın sürmesini sağlar.

Teminat Mektuplarının Şekli ve Kabul Şartları

Geçici teminat mektuplarının geçerliliği yalnızca süre hesabıyla sınırlı değildir. 4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesi uyarınca standart formları hazırlamaya Kamu İhale Kurumu yetkilidir. Kurumun yayımladığı standart formlara aykırı düzenlenen mektuplar teklifin elenmesine sebep olur.

Teminat mektubu düzenleyebilecek kuruluşlar 4734 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde gösterilir. Türkiye’de faaliyet göstermesine izin verilen yabancı bankaların mektupları geçerlidir. Yurt dışındaki bankaların kontrgarantisi üzerine Türkiye’deki bankaların düzenlediği mektuplar da kabul edilir. Özel finans kurumlarının hazırladığı teminat mektupları da aynı hüküm kapsamında geçerli sayılır.

İstekliler teminat mektuplarını teklifle birlikte doğrudan sunar. 4734 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca teminat mektubu dışındaki değerler komisyona teslim edilemez. Nakit para ve Devlet İç Borçlanma Senetleri saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılır. Teminat mektupları ise doğrudan teklif zarfında veya elektronik ortamda sunulur. İdarenin aldığı teminatlar haczedilemez ve bu değerler üzerine ihtiyati tedbir konulamaz. Kanunun 34 üncü maddesi, teminat mektubunun ihale süresince korunmasını bu yolla sağlar.

Dayanak: Mevzuat — 4734, 4735, uygulama yönetmelikleri, KİK Genel Tebliği

İdari Şartnamedeki Tarih Sınırı ve Süresiz Mektuplar

Kamu İhale Genel Tebliği md. 18.2, geçici teminat mektubu süresine dair kuralları gösterir. İdare bu süreyi kendi takdirine göre belirleyemez. 4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesi gereğince teklif süresine 30 gün eklenir. Bulunan bu kesin tarih, idari şartnamenin ilgili maddesine doğrudan yazılır.

İstekliler teklif hazırlarken idari şartnamedeki bu tarihi esas alır. Tip idari şartnameler gereğince teminat mektubunda bir geçerlilik tarihi yer almalıdır. Kamu İhale Genel Tebliği md. 18.2 uyarınca bu tarih, idari şartnamede öngörülen günden önce olamaz.

Erken Tarihli Mektupların Durumu

Bankanın düzenlediği mektuptaki tarih, şartnamedeki günden bir gün bile önce biterse mektup geçersiz sayılır. İsteklinin teklifi doğrudan değerlendirme dışı kalır. İstekli, mektuptaki vade gününü idari şartnamedeki tarihle tek tek karşılaştırmalıdır. Ay sonu veya takvim yılı sonu gibi banka alışkanlıkları sıklıkla bu hataya neden olur.

Kamu İhale Genel Tebliği md. 18.2 çerçevesinde aranan şart asgari süredir. Mektup, şartnamedeki tarihi eksiksiz karşılamalıdır. İdarenin yazdığı tarihten daha uzun süreli düzenlenen geçici teminat mektupları geçerlidir. Şartnamedeki tarihi aşan bir mektup idare tarafından reddedilemez.

Süresiz Teminat Mektupları

Kamu İhale Genel Tebliği md. 18.2, süresiz teminat mektuplarının kabul edileceğini açıkça belirtir. Süre kısıtı içermeyen mektuplar mevzuata uygundur. İdari şartnamede belirli bir gün yazsa dahi istekli süresiz mektup sunabilir. Süresiz mektup, idarenin belirlediği asgari süreyi kendiliğinden sağlar. İstekli bu yöntemle vade hesabından kaynaklanan elenme risklerini önler.

Dayanak: Mevzuat — 4734, 4735, uygulama yönetmelikleri, KİK Genel Tebliği